logo

TÜRKMENISTANYŇ
MEDENIÝET MINISTRLIGI

logo
header-bg
«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip atlandyrylan 2026-njy ýylda ýurdumyz halkara çärelerine, toý-baýramlara, şatlykly wakalara beslenýär. Agzybir halkymyzyň köňül arzuwynyň dabaralanmasyna öwrülen şunuň ýaly çuň mazmunly şygar bilen atlandyrylan bu ýylda, eziz Watanymyz mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly baýramyny bedew batly uly ösüşler bilen toý-baýrama beslär. Şanly Garaşsyzlygymyz ýurdumyzyň sarsmaz binýady, halkymyzyň eşretli durmuşynyň gözbaşydyr. Ýurdumyzda hem-de dünýä döwletlerinde geçirilýän medeni çäreler dost-doganlyk gatnaşyklarymyzyň has-da berkeýändigini, medeniýet diplomatiýasynyň dabaralanýandygyny aýdyňlygy bilen açyp görkezer.

Nobat Amansähet ogly (1900 – 1938)



Halk içinde Nobat bagşy ady bilen tanalýan halypalaryň biri Nobat Amansähet ogludyr. Ol 1900-nji ýylda Mary welaýatynyň Tagtabazar etrabynda dünýä inýär. Onuň ýaşlyk ýyllarynyň geçen ýeri bolan Baýraç obasynyň bagşy-sazandalaryň mekany bolmagy, Nobat bagşynyň ýaşlykdan aýdym-saz sungatyna ten bermegine getirýär. Ol 6-7 ýaşlarynda özbaşdak aýdym aýdyp, saz çalmagy başarypdyr. Ol aýdym-saz sungatynyň ýerine ýetirijilik usulynyň inçe tärlerini öz kakasy Amansähet bagşydan öwrenipdir. Kakasynyň dogany Gurban bagşydan hem sapak alypdyr. Ussadyndan kämil tälim alan ýaş bagşy 1920–1925-nji ýyllarda özüni Nobat bagşy ady bilen halka ykrar etdirmegi başarýar.
1925-nji ýylda ol belli aýdym-saz öwreniji rus alymy W.A.Uspenskiý bilen duşuşýar. Alym Nobat bagşydan «Ol daglaryň» sazy, «Aglar men», «Aýjemal», «Gaş bermiş» ýaly aýdymlary nota ýazgysyna geçirýär. Bu duşuşyk barada W.Uspenskiý we W.Belýaýewiň «Türkmen sazy» kitabynda giňişleýin gürrüň berilýär.
1929-njy ýylda Nobat bagşy Aşgabada çagyrylyp, häzirki Mollanepes adyndaky Talyplar teatrynda işe başlapdyr. Teatrdaky işiniň daşyndan sazçylyk tehnikumynda ýaşlara öz sungatynyň inçe tärlerini öwredýär. Şeýle hem radioda çykyş edip öz sungatyna maýyl diňleýji köpçüliginiň örüsini giňeldýär.
Nobat bagşy 1935-nji ýylda Moskwa şäherinde geçirilen aýdym-saz ýazgysyna gatnaşanda, ýerine ýetiren aýdymdyr sazlaryny ýüpek kirişli dutarda çalypdyr. Şonda çalan «Zybagözel» sazynyň ýüpek kirişde çalnan asyl nusgasynyň ýazgysy biziň günlerimize çenli saklandy we ýüpek kirişde çalnan sazyň ýeketäk ýazgysydyr. Şeýle-de Nobat bagşy Moskwada «Owadan gelin», «Şirmaýy darak», «Amman-amman» ýaly aýdymlary gramplastinka üçin ýazga berýär. Bu aýdym-sazlar Nobat halypadan öz aýdym-sazyna uly hormat goýýan halkymyza miras galan ýazgylardyr.