«TÜRKSOÝ» AGZA ÝURTLARYŇ HEMIŞELIK MINISTRLER GEŇEŞINIŇ 42-NJI MEJLISINE TAÝÝARLYK

Halkara gatnaşyklary

21.08.2025

2025-nji ýylyň 18-20-nji awgusty aralygynda Türki medeniýetiniň halkara Guramasynyň (TÜRKSOÝ) agza ýurtlaryň hemişelik ministrler geňeşiniň 42-nji mejlisine taýýarlyk görmek üçin 5-nji ýokary derejeli wekiller ýygnagy Türkiýe Respublikasynyň Trabzon şäherinde geçirildi. 2025-nji ýylda ýerine ýetirlen hem-de 2026-njy ýylda ýerine ýetirilmäge degişli çäreleri ara alnyp maslahatlaşmak maksady bilen Türkiýe Respublikasynyň Trabzon şäherinde geçirilýän TÜRKSOÝ-yň Hemişelik wekiller derejesindäki maslahatyna Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň Halkara gatnaşyklary bölüminiň başlygy Maýa Saparowa gatnaşdy. 2026-njy ýylda meýilleşdirilýän medeni çäreleri, şeýle hem türki dünýäsinde hyzmatdaşlygy güýçlendirmek ugrundaky tagallalary ara alyp maslahatlaşdylar. Duşuşykda geljekki hemişelik geňeşiň gün tertibinde esasy meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy, şol sanda: türki halklarynyň umumy medeni mirasyny wagyz etmek; ýaşlaryň arasynda medeni alyş-çalyş maksatnamalaryny ösdürmek; sungat we edebiýat pudagyndaky taslamalara goldaw; «Türki dünýäsiniň medeni paýtagty -2026» çäginde çärelere taýýarlyk işleri barada boldy. 

«AWAZA» MILLI SYÝAHATÇYLYK ZOLAGYNDA BMG-niň DEŇZE ÇYKALGASY BOLMADYK ÖSÜP BARÝAN DÖWLETLER BOÝUNÇA ÜÇÜNJI MASLAHATYNYŇ AÇYLYŞ DABARASY

Halkara gatnaşyklary

05.08.2025

2025-nji ýylyň awgust aýynyň 5-de «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky Kongresler merkezinde Birleşen Milletler Guramasynyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň açylyş dabarasy boldy. Oňa foruma gatnaşýan döwletleriň Baştutanlary, hökümet ýolbaşçylary, abraýly halkara we sebitleýin guramalaryň wekilleri, ýokary derejeli wekiliýetleriň agzalary, şeýle-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. Çykyşlarda bu forumyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30, BMG-niň döredilmeginiň 80 ýyllygy bellenilýän Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda geçirilmeginiň uly ähmiýete eýedigine aýratyn üns çekildi. Daşary ýurtly myhmanlar öz çykyşlarynda halkara maslahatyň ýokary guramaçylyk derejesini nygtadylar.

BMG-NIŇ MASLAHATYNYŇ ÇÄKLERINDE ÝAŞLAR FORUMY ÖZ IŞINE BAŞLADY

Halkara gatnaşyklary

04.08.2025

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň (LLDC3) çäginde geçirilýän Ýaşlar forumynyň açylyşy boldy. Forum BMG-a agza döwletleriň we BMG-niň guramalarynyň ýokary derejeli wekillerini, şeýle hem Ýaşlar geňeş toparynyň agzalaryny we beýleki ýaş aktiwistleri öz içine alýan ýaş wekilleri bir ýere jemleýär. Forumyň esasy maksatlary, ýaşlary LLDC üçin täze Hereket Maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegine, Durnukly Ösüş Maksatlaryna (SDG) ýetmek üçin tejribe alyşmak we deňsiz-taýsyz ýurtlaryň sosial-ykdysady ösüşine gönükdirilen çözgütleri we başlangyçlary işläp düzmekdir.

«AWAZA» MILLI SYÝAHATÇYLYK ZOLAGYNDA BMG-nyň DEŇZE ÇYKALGASY BOLMADYK ÖSÜP BARÝAN DÖWLETLER BOÝUNÇA ÜÇÜNJI MASLAHATYNYŇ ÇÄKLERINDE PARLAMENT FORUMY GEÇIRILDI

Halkara gatnaşyklary

04.08.2025

2025-nji ýylyň 4-nji awgustynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Birleşen Milletler Guramasynyň deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň çäklerinde Parlament forumy geçirildi. Foruma Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy we onuň wekilleri gatnaşdy. Parlamentara gatnaşyklar ýurtlaryň we halklaryň arasynda dostlugy berkitmegiň, umumy abadançylygyň bähbitlerine laýyk gelýän netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmegiň möhüm şerti bolup çykyş edýär. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistanyň öňe sürýän parlament diplomatiýasy häzirki wagtda parahatçylygyň, hyzmatdaşlygyň we özara düşünişmegiň netijeli guraly bolmalydyr. Gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýan milli halk parlamentarizminiň düýp mazmuny we häsiýeti barada aýdylanda, möhüm, ykbal çözüji çözgütleri kabul etmek üçin iň mynasyp, parasatly, döwleti dolandyrmakda tejribesi bolan, jogapkärli, öňdengörüji adamlary saýlamagyň halkymyzda asyrlaryň dowamynda ýörelge bolup gelýändigini bellemeli. Halk wekilçiliginiň öňden gelýän baý mirasyna daýanyp, ýurdumyzda häzirki zaman şertlerinde bu tejribäniň dowam etdirilmegi üpjün edilýär. Häzirki wagtda Mejlis häkimiýetiň diňe bir kanun çykaryjy şahasy bolmak bilen çäklenmän, eýsem, asyrlaryň dowamynda synagdan geçen taryhy däpleriň hem mynasyp dowam etdirijisidir. Onuň netijeli işi döwlet gurluşynyň berkararlygynyň, syýasy ulgamyň kämilleşdirilmeginiň, sazlaşykly jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň, okgunly durmuş-ykdysady ösüşiň esasy sütünleriniň biri bolup durýar.  Soňky döwürde milli parlamentiň alyp barýan işi hil taýdan täze derejä çykaryldy. Kanun çykaryjylygyň öňdebaryjy tejribesini öwrenmek bilen bir hatarda, döwletara gatnaşyklarda ynanyşmagy berkitmäge, özara düşünişmäge, dürli milletden bolan adamlaryň arasynda deňhukuklylyga hem-de hormata esaslanýan dialogy ýola goýmaga, medeniýetleriň arasynda aragatnaşyk köprülerini gurmaga gönükdirilen halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge-de uly ähmiýet berilýär. Parahatçylyk döredijilikli strategiýa laýyklykda, dostlukly ýurtlaryň ugurdaş düzümleri bilen netijeli hyzmatdaşlygyň iş gurallaryny işläp düzmek we kämilleşdirmek ileri tutulýan ugur hökmünde kesgitlenendir. Bu babatda Türkmenistanyň Mejlisiniň alyp barýan işi dürli ugurlardaky, şol sanda Birleşen Milletler Guramasy, Parlamentara Birleşik, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament Assambleýasy ýaly iri halkara institutlar bilen gatnaşyklary pugtalandyrmak bilen bagly meseleleri öz içine alýar. Garaşsyz Türkmenistanyň üýtgewsiz garaýyşlary ýurtlaryň we halklaryň arasynda deňhukukly, özara hormata esaslanýan gatnaşyklary ýola goýmakda dünýä giňişliginde BMG-niň eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga ýardam bermekde jemlenýär. Şu nukdaýnazardan, dünýäniň birnäçe döwletleriniň parlament ýolbaşçylarynyň, ugurdaş halkara we sebit guramalarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda Awazada geçirilýän köptaraply duşuşyk ägirt uly ähmiýete eýe boldy. Sebäbi Türkmenistan dürli syýasy ulgamly we garaýyşly ýurtlaryň açyk, netijeli gepleşikleri geçirip biljek ählumumy parlament meýdançasy bolup çykyş edýär. Garaşylyşy ýaly, parlament ýolbaşçylarynyň duşuşygynyň dowamynda häzirki zaman parlamentarizmini ösdürmek barada pikir alyşmalar geçirildi. Olarda halklaryň we döwletleriň, olaryň ykdysady, durmuş-medeni ösüşiniň bähbidine mundan beýläk-de bilelikde işleşmek üçin anyk ugurlar kesgitlenildi. Duşuşyga gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyz tarapyndan binýady goýlup, häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz tarapyndan durmuşa geçirilýän, Watanymyzyň okgunly ösüşini üpjün etmäge, Türkmenistanlylaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga, dünýäniň halklary bilen dostlukly gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilen içeri we daşary syýasatymyzyň üstünliklere beslenýändigine aýdyň göz ýetirýärler. Umuman, parlament ýolbaşçylarynyň Awaza duşuşygy parlamentara hyzmatdaşlygyň bu görnüşiniň ägirt uly mümkinçiliklere eýedigini, onuň ösüşiniň geriminiň giňdigini we dürlülige baýdygyny görkezmäge gönükdirilendir. Mundan başga-da, bu forum kanun çykaryjylygyň iň gowy tejribelerini we parlament işiniň usullaryny alyşmakda abraýly meýdançalaryň biri bolýar.

DOST-DOGANLYGYŇ MEDENI ÇÄRESI

Halkara gatnaşyklary

03.07.2025

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistan ýurdumyz sungat däpleri bilen dünýä tanalýar. «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda» bolsa türkmen milli medeniýeti bilen dünýä sungat däplerini özünde jemleýän täzeden-täze eserleri döredilmegine getirýär. Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda halkymyz goňşy Gündogar döwletleri bilen dost-doganlyk gatnaşykda bolup, dünýä giňişliginde türkmen medeniýetini we sungatyny beýan etmäge örän uly mümkinçilikler döredilýär. Türkmenistan Hytaý Halk Respublikasy bilen ýola goýan dost-doganlygyň, hoşniýetli goňşuçylygyň öňe sürülmeginde medeniýet we sungat äleminde uly ösüşler gazanylýar. 2025-nji ýylyň 3-nji iýunynda Hytaý Halk Respublikasynyň muzeý işgärleriniň Türkmenistana sapary amala aşyrmagy esasynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň hem-de «Türkmenatlary» döwlet birleşiginiň guramagynda Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynda hytaý atşynaslyk medeniýetine we ak farforyna bagyşlanan sergisi geçirildi. Bu sergi bir aýyň dowamynda hereket edip, halk köpçüligine ýetirildi. 2025-nji ýylyň 3-nji iýulynda bolsa türkmen-hytaý atşynaslyk medeniýeti çäresiniň we hytaý ak farforynyň sergisiniň çäklerinde «Hytaý tagamlarynyň datlylygy – duşurýarys we birek-birekden öwrenýäris» atly medeni çäresi geçirildi. Bu çäre uly dabara bilen ýurdumyzyň sungat işgärleri, ussat suratkeşleri, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary, talyp ýaşlary gatnaşyp, hytaý sungaty bilen tanyş boldular. Hytaý Halk Respublikasynyň medeniýet işgärleriniň täsirli çykyşlary datly tagamlaryň hödürlenmegi bilen baýlaşdy. Şeýle hem, bu çärede hytaý taryhy we medeniýeti bilen bagly çekeleşikli bäsleşik talyp ýaşlaryň alan bilim derejesini ýokarydygyny görkezdi. Bu bäsleşikde üstünlikli çykyş edip, ýeňiş gazanan ýaşlary ýadygärlik sowgatlary bilen sylagladylar. Bu bolsa ýaşlaryň medeni sungatymyz bilen bir hatarda hytaý sungatyna bolan gyzyklanmalaryny artdyrdy.  Bu çärede sergilenen eselerde Hytaýyň nakgaşçylyk, grafika, amaly-haşam sungaty ugurlaryna degişli birnäçe ajaýyp eserleri tomaşyçylara ýetirildi. Hytaý suratkeşleriniň döredijiligi häzirki zaman sungatynyň ösüşini şöhlelendirdi. Hytaý suratkeşleri orta asyr sungat däplerine eýerip, häzirki döwre çenli ony has-da ösdürip öz sungat eserlerinde giňden ulanýarlar. Bu sergidäki eserler hem munuň aýdyň mysalydyr. Sungat eserleriň her birinde hytaý topragynda duş gelýän atlaryň tokaýlykda çapýan gaýtalanmajak görnüşleri, özboluşly owadanlygy bilen sazlaşýan, deňiz tolkunlarynda gezim edýän pursatlary gyzyl we goňur reňkleriň sazlaşygynda görmek bolýar. Olardan suratkeş Gun Çunhunyň «Goşa bagt», «Bagt we rowaçlyk», «Ene söýgüsi», «Alty ajaýyp bedewler», «Edermen söweşijiler beýik derýany kesip geçýärler», «Güýçli ýeliň aýdymy», «Sada şekil», Sun Hunewýiň «2025-nji ýylyň bahar pasly – 2 bölüm», «Iki gahrymanyň aýdymy», Çžan Yanyň «Atlar suwuň boýnunda», «Ganatly ak at», «Uzak bulutlaryň arasynda ýyldyz ýaly seýrek jaý», «Ganatly bedew nireden geldi», «Müňlerçe çalasyn atlar», «Dury suw ruhuň tämizligini görkezýär» atly eserlerinde häzirki zaman hytaý çeperçilik aýratynlyklary şöhlelenilýär. Olar ýerine ýetirilişi, özara sazlaşykda şekilleriň biri-birine baglanyşygy esasynda döredilipdir. Mundan başga-da, ak farfor önümleri inçeden sünnälenip, haşamlanyp ýerine ýetirilişi örän täsindir. Çünki bu sungatyň aýratynlygy onuň göwrümlerinde, haşamlygynda, syrçalaryň reňk öwüşginliginde aýratyn orny eýeleýär. Bu keramika önümlerine ak farfordan ýerine ýetirilen heýkeljikleri we güldanlar degişli bolup, nepisligi we ussatlygy bilen özboluşlylyga eýe bolýar. Mundan başga-da, görkezilen işleriň arasynda ussatlyk bilen döredilen at eýerleri hem serginiň gözelligine görk goşýar. Umuman, serginiň çäginde geçirilen medeni çäre türkmen-hytaý dostluk gatnaşyklarynyň has-da ösdürmekligine we sungat äleminde ýokary derejä ýetmäge itergi berýär. Ogulsona ÖWEZMYRADOWA Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň talyby, Türkmenistanyň ýaşlarynyň arasynda ylmy işler boýunça geçirilen bäsleşigiň ýeňijisi

PEKIN ŞÄHERINDE TÜRKMENISTANYŇ MEDENIÝET ÝYLYNYŇ ÝAPYLYŞ DABARASY

Halkara gatnaşyklary

10.06.2025

Hytaý Halk Respublikasynyň paýtagtynda Türkmenistanyň Medeniýet ýyly çäklerinde 4-nji iýundan 7-nji iýuna çenli çäreler geçirildi. Ýapylyş dabarasy Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň artistleriniň çykyş eden konserti bilen tamamlandy.

TÜRKMEN SURATKEŞLERIŇ DÖREDIJILIK SAPARYNDA TÜRKI DÜNÝÄSINIŇ GÖZELLIGI

Halkara gatnaşyklary

04.06.2025

2025-nji ýylyň 24-nji maý 01-nji iýun aralygynda Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň «Nakgaşçylyk» kafedrasynyň mugallymy Gahryman Goçmyradow hem-de «Dizaýn» kafedrasynyň mugallymy Amanmyrat Modyýew Türkiýe Respublikasynyň Erzurum şäheriniň 2025-nji ýylda türki dünýäniň syýahatçylyk paýtagty diýlip yglan edilmegi mynasybetli, Türki medeniýetiň halkara guramasy (TÜRKSOÝ) tarapyndan geçirilýän Türki dünýäsiniň suratkeşleriniň döredijilik duşuşygyna gatnaşyp, iş saparynda boldular. Iş saparynyň esasy maksady döwletleriň biri-biri bilen sungat barada tejribe alyşmak, ýaşaýyş durmuşyny hem-de milli däp-dessuryny döredijilik eserlerinde görkezmegi gazanmakdyr.

HYTAÝ ATŞYNASLYK MEDENIÝETINIŇ WE DEHUA AK FARFORYNYŇ SUNGATY

Halkara gatnaşyklary

03.06.2025

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda halkara hyzmatdaşlygy ýokary derejede ösdürilýär. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz dünýä ýüzünde parahatçylyk, hoşniýetlilik, ynsanperwerlik ýörelgeleri esasynda dabaralanýar. Şöhratly ata-babalarymyzdan miras galan parahatsöýüjilik, agzybirlik, ynsanperwerlik, dost-doganlyk ýaly ýörelgelerimiz täze taryhy döwrümiziň altyn sahypasynyň beýik gymmatydyr. Köp asyrlar bäri dowam edip gelýän türkmen we hytaý halklarynyň arasyndaky medeni gatnaşyklaryň, hoşniýetli hyzmatdaşlyklaryň ýokary derejede ösdürilmegi aýratyn ähmiýete eýedir. Häzirki wagtda Türkmenistanda geçirilýän «Medeniýetler bilen tanyşmak we özara dialog» atly medeni çäräniň çäginde 2025-nji ýylyň 3-nji iýunynda Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň Sergiler jaýynda «Hytaý dehua ak farforynyň sungaty» we «Hytaý atşynaslyk medeniýetiniň sergisi dabaraly ýagdaýda geçirildi. Bu sergide birnäçe eksponatlar – eýerler, bedew atlaryna bagyşlanan suratlar we heýkeller, dehua ak farforynyň häzirki zaman ajaýyp eserleri görkezildi. Sergide görkezilen eýerleriň ählisi haşam bezegliligi bilen tomaşaçylaryň ünsüni özüne çekdi. Dürli materiallardan döredilen bezeglerinde bagt getirýän mifiki jandarlaryň keşbi suratlandyrylan kümüş haşamlanan eýerler has hem täsir galdyryjydyr.  Bu sergide örän ussatlyk bilen döredilen dehua farforynyň ajaýyp dünýäsine syýahat boldy. Bedewleriň hormatyna bagyşlanyp birnäçe taslama eserleri ýerine ýetirilipdir. Muňa mysal edip «Rahat seýil», «Tiz şowlulyk», «Möwç urýan akym», «Bilelikde ösüşe tarap», «Şanly syrat», «Dessine gazanylan üstünlik», «Täsir galdyryjy» ýaly sungat eserlerini agzamak bolar. Bu döredilen sungat eserleriň her biri janly suratlandyrma eýedir. Ondan başga-da dürli temada ýerine ýetirilen «Tämizligiň damjasy», «Asman we ýeriň arasynda», «Müň nesliň halypasy», «Çäksiz», «Perişdejigiň süýji ukusy», «Pion telärindäki düýş», «Aý zenan hudaýy», «Uýalar» ýaly her bir taslama çuň mazmuna eýe bolup, gözellik düşünjesi sungatda ajaýyp pikirler bilen beýan edilýär. Arassa we nepis dehua farfory – bu hytaý sungatynyň müdimi gözelligidir. «Hytaý dehua ak farforynyň sungaty» we «Hytaý atşynaslyk» medeniýetiniň sergisi tomaşaçylarda ruhybelentlik duýgularyny oýaryp, ýakymly täsir galdyrdy. ###### Şemşat HEZRETGULYÝEWA, ###### Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň mugallymy