logo

TÜRKMENISTANYŇ
MEDENIÝET MINISTRLIGI

logo
header-bg
«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip atlandyrylan 2026-njy ýylda ýurdumyz halkara çärelerine, toý-baýramlara, şatlykly wakalara beslenýär. Agzybir halkymyzyň köňül arzuwynyň dabaralanmasyna öwrülen şunuň ýaly çuň mazmunly şygar bilen atlandyrylan bu ýylda, eziz Watanymyz mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly baýramyny bedew batly uly ösüşler bilen toý-baýrama beslär. Şanly Garaşsyzlygymyz ýurdumyzyň sarsmaz binýady, halkymyzyň eşretli durmuşynyň gözbaşydyr. Ýurdumyzda hem-de dünýä döwletlerinde geçirilýän medeni çäreler dost-doganlyk gatnaşyklarymyzyň has-da berkeýändigini, medeniýet diplomatiýasynyň dabaralanýandygyny aýdyňlygy bilen açyp görkezer.

HABARLAR

No image
Altyn sümmüller hekaýa

Edebiýat älemi

12.10.2026

Agşam gowy ýatyp bilmedik Ýazjemal horazlaň obany örüzip gygyrýan sesi eşidilenden turmak bilen boldy. Daňdanyň ümüş-tamşynda daşaryk howlukdy. Häzir ony jahanyň garaňkylygy, ýekeligi, asla hiç bir zat howatyrlandyranokdy. Ýazjemaly biygtyýar özüne çekýän öýüniň golaýyndaky atyzda kemsiz bişen bugdaýlaň ýakymly ysydy. Ol çalt ädimläp bugdaýly meýdana geldi. Gözlerini mäkäm ýumdy. Uludan demini alyp, melul bolan ysyndan gandy: “Tüweleme, tüweleme. Bugdaý-a, bugdaý jan bolupdyr, bişme kemi galmandyr. Eliňde owranyp barýar. Ysyny dagy diýsene, janyňy alyp barýar, berekediň ysy bu, doýup bilemok. Bugdaýyň, ekinleň hasyla durşy gowy. Saçaklarymyzyň nany bol bolar. Çekseň zähmet – ýagar rehnet. Der döküp işleseň, rehnet ýagýar. Günüň tylla nuruna bişen guşgursak dänelere baksana. Ilimiz: “Altyn başly ak bugdaý” diýip hak aýdypdyr. Ýazjemalyň altyn öwüsýän bugdaý pelini synladygy saýy synlasy geldi. Gözleri dokundy. Bişen dänelerden bir-iki sanysyny agzyna atdy. Howlukman çeýnedi. Mele-myssyk çöregimiz bu altyn däneler. Bu Ýazjemalyň ýüreginiň owazy. Şol owazy häzir özünden başga janly-jemende eşidenok. Ýazjemal ony kimdir birine eşitdirjegem bolanok. Esli meýdany tutup duran adaja ösýän şemalyň täsirine başlary biri-birine çolaşyp ýuwaş, ýöne örän sazlaşykly owaz edýän dokmäde bugdaýlar Ýazjemalyň göwün guşuny al-asmanda pel-pelletdi. “Bu ýyl bugdaýyň ýyly. Enşalla, orak orup, hasyly tabşyrammyzsoň, lomaý girdeji alarys. Maşyn almaga toplap oturan pulumyzyň üstüni dolup, Arslanyň arzuw edýän maşynyny alarys. Ol diňe Arslanyň arzuwy däl-le. Şol maşyn biziň maşgalamyzyň arzuwy. Arslan: “Maşyn alty adamlyk. Biziň maşgalamyza niýetlenen ýaly. Eje maşyna hemmämiz sygýas. Ekine gitmek üçinem gowy. Ýogsa, paý-pyýada gitseň ýola-da wagt gidýär. Kakam-a has zerur. Meýdana gidende köp wagty ýolda geçýär. Maşyn wagtyňy tygşytlap berýär, uzak ýoluňy ýakyn edýär. Häzir ýollaram aýna ýaly tekiz. Maşynyň bir ýerine zeper ýetäýmesin diýjek gaýgyň ýok. Ekiniň başynda bolup gijräk gaýdaýanyňda-da ygtybarly ulagyň ýanyňda. Ýoluň müşgili ýok. Sähel salymda öýe getirýär. Maşgalaň bilen şähere gitjekmi ýa-da gezelenje?! Garaz, ähli zatda işiňi ýeňledýär” diýýär. Arslanyň aýdýanynyň jany bar. Maşyn hemişe atlanyp gidibermeli demir atyň-da. Nirede bolsaň hyzmata gaýym. Maşyn babatda meňem arzuwym bar. Ak reňkli täze maşynymyzda uly oglum Atajanyň gelnini şaňňyrdadyp öýe getirsek. Enşalla, toý etsek gelin maşyny öz ellerim bilen bezärin. Maşyn bezemek ýaş-ýeleňleň işi dälmi diýip, geň görjegem tapylar. Geň görseler görübersinler. Agzy ýellileň gepine gulak gabartjak gümanym ýok. Ojagymyzdaky ilki toýumyz. Gelnalyjy maşyn üçin milli eşikli gyz bilen oglan gurjagy eýýäm taýýarlabam goýdum. Şol bagtly günlerem uzakda däl. Aý-gün aýlanyp dur. Ynha, basym geler o günler. Oglum Atajanyň ilerki köçedäki Akjaň gyzy Aýnada göwni bar diýýäler. Özünde-nä eşidemok, goňşym Ogulnurdan eşitdim. “Habaryň barmy?! Ogluň, garaňky gatlyşdygy, Akjalaň bagynyň ýanyndan aýrylanok. Bagyň garaguly ýaly. Ýöne bagy garagullanok ol, Akjaň gyzy Aýnany garagullaýar. Bir gezek ikisiniň bagyň aşagynda gepleşip duranyny gördüm. Biri-birini sulhy alýar öýdýän. Belki, wadalaşandyrlar. Habarlyrak bolaý diýjek bolýan goňşy. Ýitigiňizi gözläp Akjalaň gapysyndan barmaly bolaýmaň?! Ogluň taryna kakyp görseňe-mä bir zat syzarsyň. -Şu-na dogry aýtdyň goňşy jan. Ýüreginde yşk odunyň tutaşanyna duýýadym-la. Ýöne Akjaň gyzy Aýna gabagyny galdyrýandyr öýtmezdim. Aýna häli-şindi öýe-de gelýär-le. Gyzym bolmansoň ýekelliräk görüp gelneje kömekleşmeli bolsa aýdaýgynam diýýär. Pylan zada kömek gerek diýsem elgamak ýaly ýetişýär. Bir gezek Aýnaň ejesiniň: ”Aýnany Eseniň jana-jan dostlarynyň biri ogluna gelinlige soraýar. Bizem Aýna razy bolsa şolara beräýeli diýýäs. Eli giň, gurply ýerler. Ýag iýip, ýüpek geýer, olara gelin bolup barsa. Gyz maşgalaň düşjek ýerini duşurmagam aňsat däl.” diýeni hiç ýadymdan çykanok. Aýnaň ene-atasynyň göwn-ä başga ýerde ýaly. Akja düşünjeli aýal. Aýna “Göwnüm başga-da” diýse, pikirinden el çeker-le. Ykbal meselesi-dä. Hökman ýaşlaň öz razylygy gerek. Ýogsa-da, men-ä bu habara begendim içimden. Aýna ýaly hyzmata gaýymja gelnim bolaýsa – diýip, arzuwlap ýördüm. Oglum gyz-a saýlap bilipdir. Aýna gelnimiz bolsa armanymyz ýok. Hany, howlukmaýyn. Sakawyň soňuna seredeýin-le. Nesip bolsa, maşynam alarys, şaňňyrdadyp gelnem getireris öýümize. Ol nazaryny ýene bugdaýly atyza gönükdirdi. Birdenem ýany bilen getiren zatlaryny dörüşdirdi. “Bar eken” diýip, torbasynyň içinden matadan tikilen eplengi uly bir torbany çykaryp, bugdaý dänelerini syryp alyp salyşdyrdy. Torbany püre-pür edip doldurdy. Ind-ä ýetäýse gerek. Ýetmese ertir ýene ýygaryn. Ol akja mata bilen bugdaýlaň üstüni basyrdy. Torbany meýdanyň gyrasyna getirdi. Bugdaýly torbany öýe aşyrmak Meleguşuň wezipesidi. Ýazjemal sonorly sährada otlap ýören Meleguşuň adyny tutup gygyrdy. Ady tutulandan Meleguş keýerjekläp başyny galdyryp eýesiniň ýanyna eňdi. Ýagyrnysyna atyň tanyş torbasyny daňyp, ýaňky bugdaýly torbany içine saldy. Mallar üçin ýygan otunyň bilini ýüp bilen berk daňyp, torbaň bir gapdalyna sygdyrdy. Meleguş eýesine kömek gerekdigine düşünýän dek, ýüzüni öýe eltýän ýola öwürdi. Ýazjemala gypynç edere zat ýokdy. Meleguşuň bu hereketleri iş bitirjeginiň alamaty: -Bar, ýoluň ak bolsun. Ýüki öýe äkit-diýip, ýagyrnysyna kakandan at öňe okdurylyp ýola düşdi. Badyny gowşatman öýe geldi. Üsti adamsyz gelen Meleguşy Nurly garşylady. -Berekella, Meleguşum, berekella! Eýäňe hyzmat baryny edýäň. Hany, Ýazjemal, ony goýup gaýtdyňmy. Ýazjemalyň özi galandyr-la pyýada bararyn diýip. Men oňa häli bile gaýdaly diýdim. Bolşy şeýle, pyýada ýöremegi gowy görýär ol. Adamyň zannynda bar zady üýtgedip bolmaz eken. Ýogsam, atyzyň içinde-de pyýada ýöräp geçýär. Ýüküň düşürilse-de näme hokranyp dursuň. Meleguş saklama diýýän ýaly ýer peşedi. -Näme, eýäň yzyndan gitjekmi. Bar, onda alyp gel diýenden at çapyp gitdi. Aýak yzlary bozulmadyk ýoly torç edip barşyna Ýazjemala duşdy. -Meleguş nirä alňasap gelýäň. Menden ynjalman gaýtdyňmy?! At mün diýen äheňde Ýazjemalyň öňünde durdy. -Näme etjekdiň yzymdan gelip. Hälem, ýük agyr bolaýmasyn diýip münmedim-ä. At butnaman durdy. Ýazjemal ata atlandy. Wepaly janawer. Eýesini taşlajak gümany ýok. Öýe gelensoňam Ýazjemal dynç alman, zire-zire bugdaý dänelerini bedrä guýup, göz terezisinden geçirdi. Bedrä doldy. Ýetse gerek. Ertir ir bilen uly gazanda gowurga gowraryn. Her bir işe ünsli çemeleşýän Ýazjemal gowurgany ýakman gowurmak barada kän oýlandy. Ile-güne hödür etjek zadyň kemsiz bolsa gowy. Obaň aýallary Sülgün gowurgaçyň gelnine meňzänok, gowurgany gowrup oňarmandyr. Ýuwaş-ýuwaş ökdelär-dä diýseler namys ederin. Iş oňarmaýan ýaly bolaryn. Kellesinde at çapýan alasarmyk pikirlerden aýňalman ol uka gitdi. Ertesi gün Ýazjemal bilen Nurly daňyň gözi çyzylandan işe başlap, ojagyň üstüne gazany sazlap goýdular. Ogullary Atajan bilen Aşyr ilerden odun getirdi: -Ejemem gowurga gowrardy. Gyzgynjak gowurgadan datsynlar diýip, goňşulara paýlardy. Gyzarypjyk bişen gowurgaň tagamyny diýsene. Meň-ä häzirden agzym suwarýar. Ynha, odunyňa taýýar gelin baý. Bugdaýy gazana guýsaň gowurgaňy gowrup başlabermeli. -Günde-günaşa bişirilmeýän del tagamlar mydama agzyňy suwardýar, Nurly. Azajyk garaşsaň süýjüje gowurga taýýar bolar. Ýazjemal bedredäki bugdaýlary goşawuçlap alyp emaý bilen gazana saldy. Bugdaý uly gazanyň ýarsyna ýetdi. Çakym dogry çykdy. Edil ölçenen ýaly: -Nurly gowurga näzik hörek. Ýuwaşrak otda bişirmesek ýanmagy ahmal. -Bolýar, oduny özüm sazlaryn. Sen bulap dursaň bolýar. Ýazjemal tagta çemçe bilen gowurgany bulady. Oduň howruna däneler deňje gyzarýardy. Şol pursat gazandaky däneleriň çişip köpelişine haýran galdy. -Nurly seretsene. Hurş diýseň hurş, bereket diýseň bereket. Bişende öz-özünden köpelýär. Iýseň bedeniňe güýç-kuwwat inýär. Üýtgeşik tagam. Süýjetmek üçin içine zat garmak gerek däl, tagamy özi bilen. Bugdaý ekinleň naýbaşy. Adamzat nesliniň höregi. -Şoň üçin ekinleň soltany diýilýär bugdaý-a. Nurly bilen Ýazjemal taýýar gowurgany uly okaralara guýdylar. Gyzgyn howry burnuňa urup duran gowurgadan ilki özleri datdy. -Süýjüdigini. Bal ýaly, ysy işdäňi açýar. Iýseň, iýesiň gelýär. Ýazjemal, gyzgynjakka goňşulara paýlaly. -Bolýar, Nurly paýlaly. Ýazjemal çaklaňja okaralary hatarlady. Hemmesini gowurgadan doldurdy. Säher bilen gowurgaň ýakymly ysy töwerege ýaýrady. -Gelin, gowurga gowurdyňmy?! Ysy aýdyp dur. Gaýnyň pahyr bu höregiň ussadydy. Agzyňda kibirdäp eräp gidýän gowurgasynyň tagamy dadanlaň ýadyndan çykmaz. “Gaýyn-gelniň topragy bir ýerden bolarmyş” diýipdir könelerimiz. Seňem gowurgaňa baha bereris gelin. Ýogsa-da gaýnyň ruhuna şat edensiň. Gowy görýän höregidi – diýip, Näzik daýza söz gatdy. -Gaýnenemiň ruhuny şat edip bilsem, armanym ýok, Näzik daýza, alyň, gyzgynjak gowurgadan dadyp görüň, baha beriň. Ýazjemal Näzik daýzaň garrylykdan gasyn baglan ellerine okarany uzatdy. Garry sandyraýany mese-mälim duýulýan elleri bilen okarany berk tutup öňünde goýdy. -Sag bol, gelin! Gowurg-a biz bereket höregi diýerdik. Her ýyl bugdaý ýetişende, gowrup biri-birimize paýlardyk. Hemmäňiziň gowurga gowrup biri-biriňize paýlamagyňyzyň sebäbi näme diýmegiň mümkin. Her kimiň gowurgasynyň özboluşly tagamy bar. Ýürek söýgiň, yhlas-mähriň bişirýän tagamyňa siňýär. Biz gowran gowurgalarymyzdan dadyp baha bererdik. Gaýneneň gowurga gowruşam üýtgeşikdi. Gyzaranja däneleri kepgirde bökdürende, ýekeje dänäni ýere gaçyrmaz. Biş-düş etmek eliniň ujundady. Gelin seňem eliň gaýneneňki ýaly süýji eken. Bereket bersin diýip, okara süýji-köke salyp uzatdy. Ýazjemalyň gowurgasy goňşularyň baryna ýetdi. Ol bugdaýdan bol hasyl almaga siňdiren yhlaslaryny ýatlady. Arryklan ýeri taba getiräýmek aňsat iş däldi. Şonda topraga siňdirýän azaby boş geçýän ýaly duýuldy. Nurla: -Bu ýerden isleýän hasylymyzy alyp bilesimiz ýok-la. Haşal otuny orup aýrarys-la welin. Ýeriň ýüzüne seretsene. Şordan ýaňa ak gaýmak çalnan ýaly. Bu ýeri yzyna tabşyrsak gowy bolar. Nurly Ýazjemala oýlan diýýän ýaly bir sözem jogap gaýtarmady. Ýazjemal çöke düşüp oturdy. Gözüni bir nokada dikip kän oýlandy. Oýlandygyça serindäki dumanly pikirleri durlandy. Kejikýänine düşündi. Ýeri günäkärläre sebäp tapyp bilmedi. Gaýta gulagyna “diline düşünseň, ýer altyn hazynadyr” diýen ses eşidildi. Toba, toba. Günä biziň sabyrsyzlygymyzda öýdýän. Ýeriň gurplanaryna garaşmaga takadymyz ýetenok. Ene ýer hasabyny dürs ýöredýär-le. Ýazjemal eli bilen oýkalap owradan topragyndan azajygyny agzyna atdy. Ene topragyň süýji tagamyny duýdy. Elhepus, men-ä näme diýjegimi bilemok. Toprak süýjäp başlapdyr. Hasylyň ysy gelip dur-a. -Adam çig süýt emen-dä. Ýalňyşýan öýdýän Nurly. Topragyň aşaklarynyň şory aýrylyp süýjäp ugrapdyr. Ýere ýene bir ýyl yhlas etsek, hasyla ýüzümiz düşer enşalla. Aýalynyň pikiri Nurlyň göwnüne jaý boldy. Olar döwletiň daýhanlara döredýän mümkinçiliklerinden peýdalanyp ýeri sürdürip, dökünlediler. Soň suw tutdylar. Kärende ýerine ir baryp, giç gaýtdylar. Yhlas edilen ýer taba gelýärdi. Topragyň ýüzi durlanyp melewşe öwüsdi. Yhlasynyň netijesi Ýazjemalyň ökjesini ýeňletdi. Ýadawlyk duýmady. Bugdaý tohumyny “Biziň elimiz däl, Babadaýhanyň eli” diýip, ak arzuwlar edip sepdiler. Wagtynda suwuny tutup, dökünini berensoň pelde ýaşylja gyrtyçlar göründi. Ýaşyl öwüsýän pele nazary düşen Ýazjemalyň begenşini diýsene, şonda. Ýüzündäki ýylgyryş esli mahal aýrylmady. “Enşalla, bol hasyl alarys. Ene ýeriň diline düşünip, demine diň salmaly eken. Özem ýüregiň bilen diňläp, kalbyň gözi bilen garamaly eken. Sözsüz gürleşip otyr-a. “Toprak eýesiniň gözünden suw içer” diýleni çyn eken. Şol pursat topragyň ekinini müňletjegine, durmuşyny gülletjegine ynandy. -Ýazjemal gelin, hasyla garaşyber. Ýygnap tükedip bilmersiň. Bereketli hasyl janly-jemendäň baryna ýetýär. Mal-gara samany gyşyna ot-iým bolýar. Türkmen aga muňa “bolsady ekilen” ýaly düýýär. Bu Geldi aganyň sesidi. -Geldi aga, töwerek-daşymyzy altyn sümmüller gurşap dur. Günüň şöhlesine öwşün atýan meýdandan Ýazjemal öýe gitmäge howlukmady. Ýogsa, agşam naharyny taýýarlamaga bir wagt çen boldy. Ozallar nahar atarmaly wagt boldy – diýip, haýdan-haý öýe howlukýan Ýazjemaly bu gün bir döw çalan ýaly gyssananok. Öýem, naharam ýadyna düşenok. Gaýta bugdaýly pele ýylgyryp bakyp: “Yhna, yhlasyň netijesini görüň! Özüm-ä ene ýeriň gudratyny, däneleň müňleýşini görýän. Şol wagt bugdaýly meýdana gonan guşlar däne çokup başlady. Ekiniň bişenini guş-gumrular, janly-jandar özüňden öňürti bilýär. Bular paýyny almaga gelendir. Alsa alybersinler, oň bilen gutarjak gümany ýok-la. Ekin eýesiniň gözünden suw içýär eken. Der döküp idi-issiwadyny ýetirmeseň-ä hasyl aljak zadyň ýok. Döken deriň zere öwrülse welin hümmeti başga. Älhepus, bar zat atyşykly çemçe bu durmuşda. Birdenem Ýazjemalyň şol waka ýadyna düşdi. Şol ýyl gyş agyr geldi. Howa sowuk boldy. Zerur bolmasa hiç kimiň öýden çykasy gelmedi. Ýazjemalyň jorasy Arzygül goňşy oba durmuşa çykypdy. Ilerki köçedäki Göwherjik duýdansyz gapydan girip dört eplengi haty Ýazjemala tutdurdy. -Joraň Arzygül iberdi. Allaniçiksi bolan Ýazjemal haty howlukmaç açdy. “Göwnüm gowurga küýseýär. Bir goşawuçjyk. Sizde iýen gowurgamyz bar-a. Gyzardypjyk gowrulan gowurga. Ýogsa, gaýny öýümde-de gowurdylar gowurgany. Ýöne göwnüm şol gowurgany küýseýär-dä. Göwherden ugratsaň getirer özi. Arzygülüň hamyladygyndan Ýazjemal habarlydy. Dükanda akja un satylyp duransoň, öýde bugdaý dänesi saklanyp durmazdy. Mahal-mahal gowurga gowurmagy halaýan Ýazjemal welin, bugdaý dänelerini ykjamja halta salyp saklardy. Ol nah matadan tikilen haltaň agzyny açyp iki goşawuç bugdaýy okara guýdy. Elekde eledi. Elekden seçelenip geçen däneleri gazana atyp gowurdy. -Ysyňa döneýin. Ýazjemal endigan gyzaran bugdaý dänelerini okara saldy. Gyzgynjagy bilen Arzygüle ugradaýyn. Ol gowurgany ykjam gaba geçirip daşyny dolady-da Göwherlere ugrady. Mazaly Göwherem, ejesem öýde eken. -Salamälik, Maral gelneje, sag-gurgun oturanmysyňyz?! -Alik salam Ýazjemal, özüňizem sag-amanmysyňyz?! -Maral gelneje, men bir işlije geldim. Goňşy oba çykan joram Arzygülden Göwher hat getirdi. -Gaty gyssagly, möhüm bolaýmasyn, ylga-da eltip gaýt gyzym - diýip, Göwheri özüm ugratdym size. -Aladaňyza sag boluň! -Seň gowran gowurgaňy göwnüm küýseýär. Özem gaty küýseýär diýip ýazypdyr. Arzygül üçin gowurga gowurdym. Göwher jan şuny gowşuryp bilmezmi-kä. -Gowşurar Ýazjemal, näme gowşurman. Göwni del zatlary küýseýän bolsa agzy bimazadyr. Bular ýaly ýumşy bitirmegiň sogaby uludyr. -Göwher, Göwher jan, gel gyzym bärik. Yhna, gowurgaly şu haltajygy ilerki obadaky Arzygül ejekeňe eltmeli. -Ysjagazynyň gowudygyny. -Al gyzym, dadyp gör. Göwher haltaň agzyny açyp bir çümmük gowurgany agzyna atdy. -Süýjüdigini. Ol köwüşjiginiň bagjygyny daňdy-da dogumlyja ädimläp ýola düşdi. Ýazjemal Maral gelneje bilen hoşlaşyp öýüne dolandy. Mellekdäki ekinlerine seredip, öýe girenem şoldy welin, jygyldap açylan gapydan Göwher girdi. -Arzygül ejä gowşurdym. Özem eline berdim. Gowurgany Ýazjemal gelneje ugratdy - diýdim. -Tüweleme, Göwher jan, sen-ä iş bitiripsiň. Hany, ýanyma gelsene! -Me, Göwher jan, ýumuş bitireniň üçin-diýdi-de gyzjagazyň goşawujyny dolduryp kişmiş berdi. -Gara üzümiň kişmişini gowy görýän. -Gowy görseň, hoş bolsun, iý Göwher jan. Iýesiň gelen çagy geliber, kişmiş köpdür. Kişmiş paýyny alan Göwher öýlerine ýelk ýasady. Jorasynyň haýyşyny bitirse-de Ýazjemalyň göwnüne bir zat kem ýaly. Ol Arzygüli görüp gaýtmagy ýüregine düwdi. Ertesi gün irden ýola düşdi. Elim boş barmaýyn diýip, gara üzümiň kişmişindenem aldy. Ýolda Ata aga duşdy: -Ýazjemal gelin, ugur nirä - diýdi. -Goňşy oba, joram Arzygüllere. -Münüň maşyna, menem gelnejeňi atasy öýüne alyp barýan. Ýazjemal Tuwak gelnejä salam berip maşyna mündi. -Joraň Arzygülleň öýi obaň başynda. Gaýnenesi, gaýnatasy süňksiz gowy adamlar. -Habar alaýyn diýip gaýtdym Tuwak eje. Ýazjemal Arzygülleň öýüniň deňinde düşdi. Mellek çilden ýöräp gelýän Arzygül jorasyna gözi düşenden ädimlerini çuslandyrdy. -Ynjalmansyň-da jora jan. -Hawa, Arzygül jan, gözüm bilen görmesem ynjalmadym. -Gowurga üçin Taňryýalkasyn. -Göwnüň küýsese aýdyber Arzygül! Ýazjemal Arzygüle köp maslahatlary berdi. Toýly gelin döwletli gelindir – diýip, kişmişli haltajygy uzatdy. Jorasy bilen süýjüden süýji söhbet edip düşegi ýumşan Ýazjemal Gün gijigende öýe dolandy. Üstünden ýyllar aşan bu wakany oňa altyn çäjli meýdan birin-birin ýatlatdy. ...Sümmül bolan bugdaýly atyza göwni göterilen Ýazjemal: Bugdaýy el bilen ýygalyň. Zähmetimiziň miwesini ellerimiz bilen ýygnasak rysgalymyz artar. Ol bu sözleri ýürekden aýtdy. Gürlände sesi sandyrady. Ertesi ir bilen oragyny eline alyp, Nurly bilen meýdana geldiler. Ýazjemal bugdaýly topraga aýagyny basmaga-da ejap etdi. Ýekeje dänäňem aýak astyna düşmezligi üçin seresaply ordy. Heý-de çöregi harlap bolarmy?! Men topragy däl-de altyny basýan, maşgalamyzyň bagtyny gujagyma gysýan. Halal zähmetiň miwesini ýygnaýan. Geldi aga bilini berk guşap, eline oragyny alyp bugdaý orup başlan goňşusyna düşünmän: -Goňşular kombaýnlar gelýär häzir. Indi tehnikaň döwri. Şolara ýygdyraýyň. Bizem kombaýna ýygdyrjak. -Geldi aga, kombaýn çalt ýygýa-la. Ýöne biz el bilen ýygmagy ýüregimize düwdük. Ýazjemalyň gara çynydy. Raýyndan gaýtaryp bilmejegine gözi ýeten Geldi aga: -Bolýar gyzym, harmanyňyza bereket. Ýazjemal bilen Nurlynyň goşawuçlaryny dolduryp orýan bugdaýlary desselere öwrüldi. Garaňky düşýänçä peliň esli ýeriniň bugdaýyny ordular. Tomsuň güni Günem giç batýar. Nurly bilen Ýazjemaly häzir garaňkam öýe ugradyp bilenokdy. Gaýta agşamyň sergin howasyna işe gyzyşdylar. Asmanda ýyldyzlar görnensoň olar meýdanyň gyrasyna geldiler. Ikisem bu günki çeken zähmetlerinden hoşal. -Şu günkimiz ýaly işlesek, iki günde bugdaýy orup gutararys. -Menem şony pikir edýän Nurly. Meýilnamamyza artygy bilen ýerine ýetireris. ...Bugdaýy olar iki günüň içinde orup gutardylar. Meýilnamalarynam artygy bilen ýerine ýetirip, lomaýja girdejem, arzuw eden maşynlarynam aldylar. Aýnalara sawçylyga baran Ýazjemalyň habary alnyp, çöregi hem çalşyryldy. Indi Nurly bilen Ýazjemal uly toýuň aladasyndady. Bu bagt olara altyn däneli sümmülleriň sowgadydy. Ogulgurban Gaşlakowa.

No image
GARAŞSYZLYK BAGTY

Edebiýat älemi

27.07.2026

Ajap döwrüň dünýä düşýän ýalkymy- Şuglasynda Garaşsyzlyk bagty bar. Arkadaga alkyş aýdýan halkymyň Gursagynda Garaşsyzlyk bagty bar. Özgerişler ýaýrap oba-şährinde, Rowaçlyklar kemal tapdy mährinde, Arkadagly Serdarmyzyň pähminde, Gudratynda Garaşsyzlyk bagty bar. Arkadagyň dowamatdyr dowamy, Arkadagly Serdar – Watanyň şany! Arkadag şäheri – kalbyň owazy, Gurmagynda Garaşsyzlyk bagty bar. Şanly taryh halkyň geçmiş-düýnünde, Aýdyň geljek binýady bar döwrümde, Göwünleriň päk zähmete güýjünde– Gurbatynda Garaşsyzlyk bagty bar. Daýhan galkyp, rysgal doldy meýdana, Şat nesilleň kalby gelýär heýjana, Garaguma çyksak seýli-seýrana, Gumlarynda Garaşsyzlyk bagty bar. Täze ajap eýýam – baky bahar diýp, Ösüşlere haýran älem-jahan diýp, Joşa gelen ýürekleriň «Watan!» diýp Urmagynda Garaşsyzlyk bagty bar. Bu döwletli döwranlary arzuwlap, Erkinlige garaşdyk biz asyrlap, Tugumyzyň al-asmanda pasyrdap, Durmagynda Garaşsyzlyk bagty bar. Toý gününde gutlap birek-biregi, Alkyşlaýas bu gün Milli Lideri! Alkyşlaýas Arkadagly Serdary! Diýarymda Garaşsyzlyk bagty bar. Akmyrat Rejebow, Türkmenistanyň at gazanan medeniýet işgäri.

No image
Dutarym

Edebiýat älemi

15.06.2026

Gözbaşyny alyp, çuň gadymyýetden, Ägirtleň elinde saýran dutarym. Kirişde gürledip, heňňamlaň syryn, Şahandaz kalplara ornan dutarym. --- Süňňüne siňdirip, sazlaň lemmerin, Aşyk Aýdyň Piriň, Baba Gammaryň. Taraşlap, suwlaryň lummur-lummuryn, Ýürekden-ýürege ýaýan dutarym. --- Garajaoglanyň söýgi kelamyn, Magtymgulyň mahbubyna sowalyn. Saýlap çäç, harpygyn, sazly ummanyň, Guwwaslaň tilinde sözlän dutarym. --- Gönübegiň ellerinde taplanyp, «Gökdepe mukamyn» taryha salyp. Şükür bagşyň ýeňşin owazlandyryp, Parahat ýaşaýşy ündän dutarym. --- Dessana heň berip, Pälwan elinde, Bilbile öwrülip, Sahy dilinde. Nagyş deý keşdelän, sazyn köňülde, Asyrdan-asyra rowan dutarym. --- Galkynyp, döwrebap oba-şährinden, Ylhamlanyp, bagtly Oguz ählinden. Pederleriň paýhasyndan,pähminden, Owazasy dünýä ýaýran dutarym. --- **Saz ojagy** --- Geçmişi şöhratly Oguz iliniň, Waspyny belentden söýleden sazda. Çöşläp syryn ymgyr sähra, çölüniň, Sessiz sonarlygy gürleden tarda. --- Ýere çuň kök uran daragt deýin, Getirdiň kemala sazanda nesliň. Heňe püre-pürläp süňňüni seriň, Jahana tanatdyň, şahandaz aslyň. --- Ençe ýyl geçse-de, şine uranyňa, Owazlaryň kimin kalbyň nowjuwan. Pasyl çalyşsa-da, göwnüň gojalman. Ümzügiň nurana geljege rowan. --- Goýnuňda gülledip, zehin daragtyn, Uçurymlaň düzdi, sungatyň sepin. Bezäp müdimilik taryhyň gatyn, Döwüre ses goşýar şägirt, halypaň. --- **Miwe BEKMYRADOWA, «Medeniýet we syýahat» žurnalynyň bölüm redaktory, şahyr.**

No image
Türkmen medeniýeti, sungaty, sazy

Edebiýat älemi

10.06.2026

**Waspyna söz ýetmez uçursyz umman, Türkmen medeniýeti, sungaty, sazy. Zybanda belentden söýlenýän mukam, Nusgalyk taryhy, dowamat ýoly.** --- **Ýüreklerde ruhanalyk oýarýan, Dür däneden düzülen solmajak çemen, Döwüre ses goşup deň gadam urýar, Manyly-maňyzly eserler bilen,** --- **Aşyk Aýdyň pirden, Baba Gammardan, Aslyn alan dutar heňi keremli. Goşa tary söhbet açyp heňňamdan, Göwün köşgün gurýar bagy Eremli.** --- **Ýagşy sözden gol ýaýradyp pudagy, Paýhas çeşmesinden nemleýär kalby. Şirin mukam, şygyr gülledip döwri, Bir supraň başyna jemleýär halky.** --- **Arkadag pähminden özgerdip durkun, Ümzügi ýeňişli ýollara sary. Saýylyp ol kalby merdana halkyň, Äleme ýaň salýar şöhraty-şany.** --- Miwe BEKMYRADOWA

No image
Halyça

Edebiýat älemi

03.06.2026

#### Hekaýa Jemal eje gaýynenesinden galan demir sandygy ýene-de açdy. Käte bir açylýan sandyk soňky günler, günde iki-üç gezek açylyp ýapylýardy. Ol her gezek sandykdaky halyçany çykaryp oýa batardy. Bir ýylgyrardy, bir gussa çümerdi. Halyçaň örän syk dokalan nepis nagyşlaryny sypap-sypabam ýene sandyga salardy. Jemal eje üçin halyça ömrüniň manysydy. Bir gezek durmuşa çykan gyzy Humaý öýlerine geldi. Onuň ýanynda ogly Ezizem bardy. Eziz törde duran köneräk sandygy geň görse-de, hiç kimden hiç zat soramady. Şol gün mamalaryna döwrebap mebeliň getirilmegi Eziziň köp zatlara gözüni açdy. Mebeli getiren iki adam: -Mebeliňizi haýsy otagyňyzda düzmeli-diýip, Almagül gelnejedir Humaýyň ýüzüne çiňerildiler. Mamasydyr ejesiniň jogabyna garaşman Eziz: -Köne sandyk gerekmejek zatlaryň saklanýan otagyna goýlup, onuň ýerine täzeje mebel goýulsa has gowy bolardy – diýende olar ör-gökden geldiler. Hasam Almagül gelneje janykdy: -Sandygy ýerinden gozgap bolmaz oglum! Gözüň eglener ýaly görki bolmasa-da şol sandygyň orny tördür. Sandygy eýläk-beýläk süýşürsek, mamaň göwnüne degeris. Bu sandyk mamaň iň gymmatly zadyny saklaýar ahyryn-diýip, Eziziň pikiri bilen ylalaşmady. Şondan soň Ezizde köne sandygyň syryny bilmek höwesi has artdy. Almagül gelneje täze mebeli çetki otagyň birine salmagy buýurdy. Mebel getirenler mebeli göz-açyp ýumasy salymda gurnadylar. Täzeliginden ýaňa ýalpyldaýan mebelden gözüňi aýrasyň gelmeýärdi. Almagül gelneje bilen Humaý ony owadan jäşler bilen bezediler. Şol wagtam daşardan Almagülüň gaýynenesi Jemal ejäň hasasynyň tyrkyldysy eşidildi. Täze mebeliň getirilendigini buşlamak maksady bilen Eziz daşaryk ylgady. -Mama täze mebel getirdiler. Ony gyraky otagdan gurnadylar. Men-ä otagyň törüni saklap duran köne läheň sandygyň ýerinde goýuň diýdim. Ýöne olar “köne sandygyň orny tördür süýşürip bolmaz” diýdiler. Hiç zada düşünmedim mama?! -Düşünersiň oglum, düşündirerin – diýdi-de Jemal eje agtygy bilen täze mebeli gözden geçirdi: -Tüweleme, tüweleme. Nepis zat eken. Gutly bolsun!-diýip sandykly otaga bardy. -Otur oglum. Saňa gülleri soluşan bu sandygyň näme üçin ornunyň tördendiginiň sebäbini özüm düşündireýin. Oglum sandyk köneräk, otagyň bir burçunda dursa-da gelişmän durmaz. Ýöne biziň öz ýol-ýörelgämiz bar. Käbir zatlar nesilden-nesle geçirilip miras goýulýar. Gymmatly miras harlansa ata-baba ýol-ýörelgeleriň harlandygy bolar. Maşgalanyň mukaddes zadyna törden orun bermek düşünjesi gözbaşyny şundan alyp gaýdýar. Bu sandyk maňa-da gaýnym pahyrdan galan miras. Içindäki halyçanam heniz asudalyk mahaly dokap başlapdyk. Halyçaň gyra nagyşlaryny gutaryp, “Göle düşdük, ýola düşdük” diýip bilimizi berk guşadyk. Şol günki ajy habar oba ýaýramanlygynda, sandygyň içindäki halyçanyň ykbaly başgaça bolardy. Ýöne “uruş turupdyr” diýen ajy nabar baran öýüne gussany goýdy, şatlygy alyp gitdi. Habar agyr bolansoň adamlar birek-biregiň göwnüni ynjytmajak bolýardy. Emma gara gözlere gussa-gubar inipdi. Ajy habar oýundan başga hiç zada baş galdyrmaýan çagalaryň hem keýplerine sogan dogrady. Olar bu habar gulaklaryna ilenden mazaly gyzyşan oýunlaryny taşlap kakalarynyň ýanyna ylgadylar. Ata mährinden mahrum boljakdyklaryny duýýan ýaly, olara gysmyljyraýardylar. Şonda “mert bol oglum! Iner ýigit çykypsyň. Maşgalaňa, ejeňedir doganlaryňa göz-gulak bolmaga ýarapsyň” diýilýän sözler çar-ýandan eşidilýärdi. Şol günki oýun hem olaryň iň soňky oýny boldy. Şondan soň olaryň oýna güýmenenini görmedik. “Uruş başlandy” diýen söz olaryň çagalyklaryny dem alym salymda ogurlap, uly adam çykardy. “Adam başy-daşdan gaty” diýleni. Her günde obadan ençeme adam urşa alyndy. Babaňam, “obaň men-men” diýen ýigitleri frontda. Watan üçin jan alnyp, jan berilýän söweşde. Menem şolaryň arasynda bolmaly. Nähili watansöýüji halkymyz bar. Urşa-da “toýa barýarys” diýip mertlik bilen ugraýarlar. Ýüregim syzýar. Il-günüň watansöýüjiliginiň soňy ýeňşe ýetirer. Ynha uruş gutarar. Biziňkiler hökman her bir ojakda dileg edilip garaşylýan beýik ýeňşi gazanarlar. “Il bilen gelen toýda baýram diýipdirler” diýdi-de, özi ilkinjileriň hatarynda meýletin urşa ugrady. Öýde gaýnym iki oglum, bir gyzym bolup galyberdik. Täze jaýly bolmak şol döwür maşgalamyzyň iň uly arzuwydy. Ýagşy arzuwy yza tesdirip durmaly diýip, babaň pahyr täze jaýyň düýbüni tutdy. Täze jaýyň ojakbaşysy bolsun diýip-dokap başlan halyçamyzam unudypdyrys şonda. Uruş gutaransoň dokarys diýen belli-külli netijä geldik. Uruş gutarmasa täze jaýyň dikelmejekdigine gözümiz ýetip durdy. Ol hakynda dilem ýarylmady. Urşa gidenlerimizden hat gelýärdi. Babaň bir hatynda “halyçany dokap gutardyňyzmy? Üýtgeşik bolar. Maşgalamyzyň ak arzuwlary siňen halyça öýüň töründen orun beriň. Ol nesilden nesle geçýän mirasa öwrüler” diýip ýazypdyr. Şol günden el çyranyň yşygyna halyçany dokap gutarmak üçin yhlas edip işledik. Ýagşy umytlar durmuş kynçylygyndan belentdigini subut etdi. Halyçadaky “1943-nji ýylyň 23-nji awgusty” diýlen ýazgy babaň urşa ugran güni. Şol günleri hiç unudyp bilemok. Urşuň gutaranyna 81 ýyl boldy. Umydyňy üzmäge wagt ýetdi. Emma henizem göwnüm umydygär. Halyçany kesen günümiz goňşy-golamlary hem çagyrdyk. Çaklaňja halyça elden ele geçdi. Ony öýüň törüne ýazyp babaňa garaşdym. Şol günem harby wekillikden gelen adam üç burç haty elime tutduryp, Ata Kulyýewiň öýüniň salgysyny alyp olara howlukdy. Ýüregim jigläp gitdi. Hatyň gatyny açyp hiç okasym gelmedi. Okamasamam ýüregim ynjalyk tapanok. Bu hat umyt-arzuwlarymyň tanapyny kesäýse näderin. Güýç berýän ýagşy umytlarymyň ganaty gyrylsa, durmuşyň manysy ýitmezmi?! Nätmeli? Haty okamalymy, okamaly däl? Kellämde at salýan sowallary nähili çözjegimi bilmän esli wagt ikiýana ýöredim. Haty okaman bir ýerde ýygşyrsam nähili bolarka?! Arzuw-umytlarymyň ganatynyň gyrylmazlygy üçin, özümi oda-suwa urmaga kaýyldym. Öz-özüme berýän sowalyma özümem jogap tapmadym. Pikire çümüp otyrkam bir ýerden gaýynenem geldi. -Gelin, ýüzüň näme aladaly diýip–halymy sorap başlady. Hiç zatdan habarsyz gaýyneneme näme jogap berjegimi bilmedim. Ellesem elime tok uraýjak ýaly hatyň golaýyna barasym gelmedi. Ahyry gaýynenemiň ýanyna baryp hat barada dil ýardym. Ol uludan demini alyp: -Gelin, her niçigem bolsa haty iru-giç açmaly bolar. Näme ýazylanyny bilmän oturyp bolmaz-a. Ol hatyň gatyny açdy. Meň-ä gözümem kütelişipdir. Özüň oka gelin. Hatdaky “mertlerçe wepat boldy” diýen söz ýüregime hanjar urlan ýaly etdi. Diňe gözüme güýjüm ýetip, hatdaky sözlere dilimiň aýlanman durşumdan gaýynenem rejäň geň däldigini aňdy. Gözýaşyny gyňajynyň ujy bilen zol-zol syldy. “Watan üçin wepat bolmak mertlikdir” diýdi. Sojap aglady. Iner ýaly oglunyň ýaş gidenine arman etdi. Doňan ýaly butnaman başyny dyzyna goýup oturdy. Şol pursat gaýynenemem, menem durmuşy dowam etmelidigimize düşündik. Ýüregimizdäki gam-gussany biri-birimize bildirmän çekdik. Babaň Nepesiň arzuwlaryny hasyl etmek üçin halyçany sandykda aýap sakladym. Sandygy törden süýşürmezlikleriniň sebäbi şoldur oglum-diýip, üstünden ýyllar aşdygyça öwüşgini artýan halyçany sypap-sypap synlady. Mamasynyň sandygy näme üçin goraglaýandygyna düşünen Eziz: -Bagyşlaň, mama diýip, henizem halyçany sypap oturan Jemal ejeden ötünç sorady. Jemal eje: -Ine basym çowlugym Nepes öýlenýär. Halyçany oňa sowgat etjek. Halyçaň nesilden nesle geçirilmegi babaň pahyryň arzuwydy. Kellesini ýaýkap oturşyna, ony ýene sandyga saldy. Jemal ejäniň çowlugy Nepesiň durmuş toýy ýetip geldi. Toý başlamazyndan iki gün öň agtygy Nurgeldi ony toýuň arzyly myhmany hökmünde almaga geldi. Jemal ejäň toýa sowgat etjek zatlaryny öýdeş gelni Almagül jemleşdirdi. -Gelin, agtyk-çowluklara ýygnap goýan kişdäm bilen garpyz çigidimem ýantorba salaweri, Çagalaň eý görýän höregidir. Süýji kökedir nogul-nabadam ýatdan çykaraýma, seçjek oýunjaklarymam – diýip, Jemal eje äkitmeli zatlaryny birin-birin sanady. Almagül ýerbe-ýer edip ähli zatlary ýantorba saldy. Arzyly halyçany welin Jemal ejäniň özi çykardy. Biline akja ýaglygy daňyp ýantorbanyň ýanynda goýdy. -Ene ýola düşmäge çen boldy. “Ýolagçy ýolda ýagşy”. Nurgeldi Jemal ejäň toý serpaýlaryny maşyna ýükledi. Jemal eje maşynda-da halyçany ýanyndan aýyrmady. Täze maşynyň ýanynda ýoluň müşgili ýok. Sähel salymda ak şäherimiz Aşgabada geldiler. Nurgeldiniň ulagy döwrebap ülňülerde gurlan kaşaň jaýyň deňinde saklandy. Jemal ejäň gelerine garaşyp duranlar köpdi. Olar mährem enäniň neberesidi. Olara gözi düşen ene tolgundy. “Birim-müňüm” diýleni. ”Bulary Nepes neresse görenliginde begenip iki bolup bilmezdi” diýip, gözlerine gubarlan ýaşy öýmesiniň ujy bilen syldy. Jemal ejäni maşyndan aýagyny ýere degirmän düşürdiler. Çowlugy Nepese gözi düşenden: “Saňa guwanýandyryn ogul. Sen Watanyny jandan söýen gerçegiň adyny göterýänsiň. Gerçekler Watany, il-güni üçin peýdaly işleri bitirmegiň aladasynda. Sen adyňa mynasyp ogul bolduň. Toýuňam gutly bolsun- diýip Nepesiň başyny sypady. Şatlyk bilen ak mermer jaýyň gapysyndan ätlendi. Otaglary giň jaý köşgi ýadyňa salyp durdy. Ähli zat täzeliginden lowurdaýardy. Täze jaýyň howasam üýtgeşik ýakymlydy. Sowgat-serpaýlaryny gowşuran Jemal eje düýrlengi halyçanyň biline daňlan ak ýaglygyň düwünlerini çözdi: -Nepes jan, şu gün borjuny ýerine ýetirmek isleýän. Garry ataň bu halyçanyň nesilden nesle geçmegini arzuw edipdi. Ajy habarada ynanman garry ataň ýoluna garaşdym. Nä pelek belki gelermikän öýtdim. Bu halyça bile guwanarys diýen umyt hiç ýüregimden aýrylmady. Ýöne näçe garaşsamam soň onuň didaryny görmek nesip etmedi. Halyçany nesillere gowşurmagyň müddeti geldi. Indi bu halyça siziňki bolsun. Ony aýaň, nesilden nesle aşyryň. Halyça maşgalamyzyň wepasy, watansöýüjiligi, ak arzuwlary siňendir. Oglum halyçany gelniň ikiňize gowşurjak diýip - Jemal eje maksadyny mälim etdi. Enäniň aýdanlary bilen hemmeler ylalaşdy. Toýa gelenleri gadyrly garşylap oturan Jemal ejäniň daşynyň adamy köpelmese azalanokdy. Tanyşdyr nätanşyňda süýji sözli enäň ýanyndan aýrylasy gelmedi. Onuň öwüt-ündewleri nesiller üçin mekdepdi. Toý öz gyzygy bilen dowam edip durdy. Gelnaljy güni hemmeler adatdakydan ir oýandy. Her kim gelnalyja gitmegiň aladasynda. Gelnalyjy maşynam kemsiz bezeldi. Toý lybasly, ýüzleri şatlyga beslenen adamlar täze jaýyň ýaraşygy. Jemal eje-de bu gün has ýaşaran ýaly. Ajaýyp zamananyň gözelliklerini synlap doýup bilmedi. Häzirki döwrümiz halkymyzyň owal-ahyr arzuwlarynyň wysaly. Göwnüňde ýagşy arzuwdyr maksat tutup amala aşyrybermeli. Hormatly Prezidentimiz adam sarpasyny belende göterdi. Oturan mermer jaýymyz aýdanlaryma subutnama. Agyr günleri görenem, eşidenem biz bolaly. Nesiller bagtly durmuşda ýaşasyn” diýip ýagşy dileg etdi. “Gelnalyjy gelýär, gelnalyjy gelýär” diýşip çagalar hümer bolup üýşdiler. Olaryň bir ýere üýşmekleri tötänden däldi. Öýlenýän ýigit bilen, täze gelni deň-duşlar bolup üýşüp synlamagyň lezzeti başgady. Ýaş çatynjalar owadan bezelen gelnalyjy maşyndan düşenden dürli oýnawaçlar, nogul-nabatlar seçilip başlandy. Göý-ä olar asmandan gaýyp düşýän ýaly köpdi. Şaňňyrdap al-gyzyl öwsüp gapydan gadam basan gelni Jemal eje ýüzüne syldy. “Alnyňyz, bagtyňyz açyk bolsun, balalarym” dýip Nepes bilen Maýagözel gelne halyçany gowşurdy. “Goý bu halyça indi täze maşgalanyň ojakbaşysy bolup, ak mermer jaýyň törüni bezesin – diýip, enelik borjuny berjaý etdi. Ojakbaşy töre ýazylyp üstünde täze gelin oturdyldy. Ogulgurban Gaşlakowa

No image
BEDEW — ŞAN-ŞÖHRATYŇ, GARAŞSYZ WATAN!

Edebiýat älemi

30.04.2026

Döwür uçdy, döwran uçdy, biz uçduk, Ykballaň ýagtylan ýalkymna duşduk. Bitaraplyk bilen dünýäni guçduk, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Gez şygary ýyllaryňa çaglaýyp, Ak ýollarda ýüzseň ganat baglaýyp. Men otursam guwanjymdan aglaýyp, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Watanyň gül görki hem durky başga, Diýýärin özüme: Sözi taraşla! Dogmundan don geýen Zürýatlar başda, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Mertler bilen döredýänsiň,gurýansyň, Eneleriň dileginde birýansyň. At deý ýyndamlykda öňe barýansyň, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Guwanmakda, buýsanmakda ganatdyr, Erteki hem şu zeýilli halatdyr. Döwletli döwranyň goýny rahatdyr, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Günleriňde, ýyllaryňda täzelik, Durşuny binalaň ünüse gelip. Ykbalmyz ýalkandyr Danasyn berip, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Baryny bar eýläp bilýän beýikdir, Gül Diýarym toý donuny geýipdir. Eşret eýýam ykballara gelipdir, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Seni beren Gudrata tagzymym, Arkadagyň pendi ömre taglymym. Arkadagly Serdar — düri tarypyň, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Ýylymyza ýalkym saçar şygaryň, Bady bilen dal bedewleň — Byragyň. Türkmenistan, ömür bize öz baryň, Bedew — şan-şöhratyň, Garaşsyz Watan! Gözel ŞAGULYÝEWA, Türkmenistanyň Gahrymany

No image
BEDEW BATLY EZIZ DIÝAR!

Edebiýat älemi

10.01.2026

Geljegi beýik döwletiň, At agynan düzleri bar. Gutaryp bolmaz söhbetin, Ýaz, tomus, gyş, güýzleri bar. Bedew batly eziz DIÝAR! _______________________________ Oram-oram obalary, Azym-azym şäherleri, Şypalydyr säherleri, Sahawatly illeri bar. Bedew batly eziz DIÝAR! _______________________________ Giň gujagy lälezardyr, Halkyň mydam keýpi çagdyr, Jennet diýdiren mekandyr, Bagta barýan ýollary bar. Bedew batly eziz DIÝAR! _______________________________ Ruhy bardyr Erenleriň, Mekany sen keremleriň, Ýurdy bagty gelenleriň, Şat, bagtyýar illeri bar. Bedew batly eziz DIÝAR! _______________________________ Nusgalykdyr, göreldesi, Dünýä doldy ýörelgesi, Gül açýandyr örelgesi, Zynat berýän gülleri bar. Bedew batly eziz DIÝAR! _______________________________ Arkasynda Arkadagy, Howandary Serdary bar, Ösüşleri ýar edinip, Diňe, öňe, öňe barýar, Bedew batly eziz DIÝAR! _______________________________ Ogultäç HOJANAZAROWA

No image
AK ARZUWLAR

Edebiýat älemi

30.12.2025

Ajaýyp ak arzuwlara, Dolup gelsin Täze ýylmyz, Şöhrat-şanly ýeňişlerni , Besläp gelsin Täze ýylmyz! _________________ Bedew batly ösüşleri, Döwrümize zyban bolsun, Medeniýet, sungatym gülläp, Göwünlere kelam bolsun! _________________ Her ojakda, şatlyk-gülki, Mähribanlyk dowam bolsun, Ulus-ile bagtyýarlyk , Iň gymmatly serpaý bolsun! _________________ Hoş owazly mukamlarmyz, Ýagşy günleň waspyn ýaýsyn, Ýer ýüzüne ösüşlermiz, Hemişelik nurun çaýsyn! _________________ Dost-doganly Diýarmyzda, Ak ýollarmyz rowan bolsun, Maksatlar myrada gowşup, Ädimlermiz dowam bolsun! ________________________________ Ogulgurban Gaşlakowa

No image
ABDULHAMYT ÇOLPON

Edebiýat älemi

24.10.2025

«GÜÝZ ÝAGŞY» Döküldi damjalar... Ýapragyň ýüzi Damja ogşadyp ezildi, Çukurjyga doldy... Damjany köpeldip Ýüzünde oýnatdy. Çukurjyk Jinnek ýaly kölçe, Damjalar – Gök asmanyň sözleri Baran ýerin gamçylar... «GÖZEL» Garaňky gijede göge göz dikip, Iň ýagty ýyldyzdan seni soraryn. Ol ýyldyz uýalyp, başyny bukup, Dillener: men ony düýşde görerin. Düýşümde görerin – şeýle bir gözel, Bizden-de gözeldir, Aýdan-da gözel! ________________________ Gözümi aýlaryn Aý dogan ýere, Başlaryn Aýdan-da seni sormaga. Ol hem aýdar: bir gyrmyzy ýaňaga Uçradym düýşümde, gömülen aga. Aga gömülen-de şeýle bir gözel, Menden-de gözeldir, Günden-de gözel! ________________________ Saba daň şemaly saçlaryn ýaýyp, Ýanymdan ötende sorap görerin. Aýdadyr: bir görüp, ýolumdan ozup, Dag-u-daşlar içre gözläp ýörerin! Bir gördüm men ony – şeýle bir gözel, Aýdan-da gözeldir, Günden-de gözel! ________________________ Ol gidip, Gün çykar nuruny saçyp, Ondan-da soraryn seniň gaşyňda. Ol-da öz odundan gizlenip, gaçyp Aýdadyr: bir gördüm, düýşde däl, aňda. Men aňda göremde şeýle bir gözel, Aýdan-da gözeldir, menden-de gözel! ________________________ Men biçäre, nädip ony söýüp men, Oň üçin ýanyp men, ýanyp-köýüp men, Başymy zor yşka berip goýup men, Men söýüp...men söýüp...kimi söýüp men? ________________________ Meň söýen magşugym şeýle bir gözel, Aýdan-da gözeldir, Günden-de gözel! ________________________ «BENEWŞE» Benewşe, bu senmi, benewşe–senmi, Ýol ugrunda nyrh kesilip satylan. Benewşe, bu menmi, benewşe menmi, Seniň söýgiň hem gaýgyňa gyýylan? Benewşe, nämüçin, parlap açylman, Şatlanmankaň pudagyňdan üzüldiň? Benewşe, nämüçin ysyň saçylman, Gunça wagtyň ýolunmaga dözüldiň? Benewşe, Aýt maňa, Kimlerkä olar, Iňňäni bagryňa dürtüp sançsalar? Benewşe, Bir sözle, O neneň gollar, Uzalyp gül-gunçalarňy ýolsalar? ________________________ Benewşe, şeýle bir ajap görküň bar, Uz ýylgyryp, açylyşyň gysga seň? Benewşe, şeýle bir hoşboý ysyň bar, Köňlüme nur berer ýeke ysgasam? ________________________ Benewşe, aglama, indi gel bäri, Gaýgylaryň gaýgylarma goşulsyn. Seniň üçin kükregim bor erk ýeri, Ol seni bu ýerden göge uçursyn. Benewşe, dertdeşim, neçüýn gelmez sen, Gussaň köpdür, meň derdimi bilmez sen, Neçüýn maňa bir ýylgyryp bakmaz sen? ________________________ ABDULHAMYT ÇOLPON (Terjime eden: A.Rejepow)

No image
MUHAMMET EMINHOJA MUKYMY

Edebiýat älemi

23.10.2025

«NOWBAHAR. AÇYLDY GÜLLER, ÝAŞYL DON GEÝDI BAGLAR...» Nowbahar. Açyldy güller, ýaşyl don geýdi baglar, Geliň, bir söhbet edeliň, dost-doganlar, gardaşlar. _______________________________ Bu söhbete-mejlise ýygnanyşyp dosty-ýarlar, Gülüp-oýnap tebigata seýle çykarlyk çaglar. _______________________________ Şatlanan gözüň syrly bolsa peri dek neýläýin, Aýrylyp akyl-huşundan telbe bolmagaý saglar. _______________________________ Haýp, ähli tämizlik bu mahal tiken eken, Gör, bilbiliň ornuna gelip gonupdyr zaglar. _______________________________ Hoş söz isläp kimseden, ýüregňi beýan eýleseň, Alaç tapmakdan geçen, üstüňe sürünerler. _______________________________ Haçana çen melamatda gezmeli mydam Mukym, Bir zaman göz ýumgul indi saňa bosun azarlar. _______________________________ «AŞYK BOLUP MEN, EÝ ÝARY JANYM...» Aşyk bolup saňa, eý söwer ýarym, Didaryňy gözläp, ýokdur mejalym. _______________________________ Bir-de gözlemez sen solan gülüňi, Dideleri jellat, näzik nahalym. _______________________________ Rehim eýle maňa, eý bagry girýan, Didäme dolan sen, eý şahy-zalym. _______________________________ Lebiň teşnelere aýla nazaryň, Kamaty şemşatdyr, gaşy hylalym. _______________________________ Köňlümi aldyň sen bir-iki sözläp, Diwana boldum men, toty tetellim. _______________________________ Her demde köýer men, ýadyma düşseň, Bir görmesem seni, ýokdur mejalym. _______________________________ Näçe zaman boldy, gözüň pynhandyr, Aşyk Mukymy diýr, eý hassa halym. _________________________ «KIM DIÝSIN» Ol biperwaý kişige haly harabym kim diýsin? Seýranda meniň gören beýle azabym, kim diýsin? _______________________________ Gündizler bir ýerde bir dem bolmaz aram-u-karar, Gijeler bir pursat ýokdur gözde ukym, kim diýsin? _______________________________ Öz islegi-arzuwyna hyýal eder her bir kişi, Bes, köýüp yşkynda çeken horlugym, kim diýsin? _______________________________ Köýmedik bolsa birew mähri muhabbediň oduna, Şamdan daňa çen örtän azaply tabym, kim diýsin? _______________________________ Uluglaryň agzybirlik binýadydyr hoşpälliler, Ýolunda jananymyň haýr-u-sogabym kim diýsin? _______________________________ Eger başyma hasrat inse-de, diýerin men rastym, Söz hak bolsa, sowalyma jogabym, kim diýsin? _______________________________ Dostlar, sorasaňyz derdin Mukymyň, erte-giç, Gyrmyzy şerap içsem, jiger kebabym, kim diýsin? _______________________ Muhammet Eminhoja Mukymy (Terjime eden: A.Rejepow)