HABARLAR

Kategoriýalar
• Medeniýet habarlary we täzelikleri
• Täzelikler
• Konsertler
• Teatr we kino dünýäsi
• Muzeýler
• Kitaphanalar
• Taryhy ýadygärlikler
• Medeni miras
• Edebiýat älemi
• Halkara gatnaşyklary

Taryhyň taryply ýollary

Muzeýler

15.07.2026

Türkmenistanyň B.Amanow adyndaky Döwlet cagalar kitaphanasy ýakynda "Arkadag" teleýaýlymynyň "Köňülleriň çyragy" gepleşiginiň ýazgy etmeginde "Arkadag şäher taryhy we ülkäni öwreniş" muzeýinde "Taryhyň taryply ýollary" atly söhbetdeşlik geçirdi. Çäräniň dowamynda türkmen halkynyň umumyadamzat swilizasiýasyna goşan maddy we ruhy medeniýetiniň aýry aýry ulgamlary dogrusynda giňişleýin gürrüňler edildi. Muzeý etnografiýa gymmatlyklarynyň kitap gatlarynda şöhlelendirilişi hem-de gadymy tapyndylaryň degişli döwründe ulanyş aýratynlyklarynyň adamzat zähmetine ýetiren ýeňillikli ähmiýeti hakyndaky gürrüňlere hem orun berildi. Söhbetdeşlikli duşuşygyň ahyrynda ona gatnaşanlar milli mirasymyzy, şöhratly taryhymyzy öwrenmeklige hem-de ýaş nesillere wagyz nesihat etmeklige ylmy döredijilik işlerini alyp barmaklyga giň mümkinçilikler döredýän Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyşlary beýan etdiler.

Aty baryň – ganaty bar

Muzeýler

14.07.2026

Türkmenlerde at bilen baglanyşykly däpleriň, rowaýatlaryň, nakyllaryň ençemesi döredilipdir. Bu bolsa ýaş nesli atçylyk sungaty bilen ýaşlykdan gyzyklandyrmaga höweslendirýär. Toý-baýramlarda at çapyşyklary at üstündäki dürli milli oýunlary guramak asylly däbe öwrüldi. At çapyşygy Türkmenistanyň ähli ýerinde gadymdan bäri meşhurdyr. Her obanyň adygan seýisleri, dabarasy dag aşan bedewleri bolup, olar toýlarda janköýerleriň toý şatlygyny goşalandyrypdyr. Şol sebäpli uludan tutuljak toýlarda at çapyşygynyň we at üstündäki oýunlaryň geçiriljekdigini birnäçe gün öňünden jarçylar habar edipdirler. At çapyşygyna beýleki obalaryň hem ezber seýisleriniň atlary gatnaşdyrylypdyr. At çapyşygyny guramak üçin öňden gelýän kada görä, düz meýdan saýlanylyp alnypdyr. Oňa halk arasynda “Aýlaw” diýlip, atlar bellenilen aýlaw ýoly boýunça çapylypdyr. Munuň üçin aýlawy öňünden taýýarlapdyrlar, ýagny, at çapylanda päsgel berjek ýa-da aty ürküzjek daş, ot we beýleki zatlar aýrylyp, arassalanylypdyr. Aýlaw görnüşindäki çapuw meýdanynda tomaşaçylara at çapyşyklaryny synlamak oňaýly bolupdyr. Uzak aralyga at çapdyrmak boýunça guralan ýaryşlar, adatça, giň sähralyk ýerde, käbir ýerde bolsa iki obanyň aralygynda geçirilipdir. Şeýle ýaryşlar “Dogry tomaşa” diýip atlandyrylypdyr. Ýelden ýüwrük türkmen bedewiniň ýörite eldekileşdirilen elguşlar bilen ýaryşdyrylan pursadynyň bolandygy barada hem halkyň içinde gürrüňler saklanyp galypdyr. Toýlarda geçirilen at çapyşyklarynda baş baýrak hökmünde öküz, düýe, türkmen halysy ýaly baýraklar goýlupdyr. Munuň özi halkymyzyň atçylyk sportuna gyzyklanmasynyň has irki döwürden gözbaş alýandygynyň subutnamasydyr. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bedew bady bilen ösüşiň täze belentliklerine tarap okgunly barýan Watanymyzyň ösüşleri baky bolsyn! Milli gymmatlyklarymyzy sarpalap, ony wagyz etmek hem-de geljek nesillere ýetirmek ugrunda taýsyz tagallalary edýän türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman, tutýan tutumly işleri rowaç bolsun!

Milli mirasymyz – dowamat dowam

Muzeýler

10.07.2026

Arkadag şäheriniň taryhy we ülkäni öwreniş muzeýinde Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Arkadag şäheriniň birleşmesi bilen bilelikde Türkmen zenanlarynyň, gyz-gelinleriniň edep ekramlylygyny, sözleýiş medeniýetini, el işlerini, maşgala mukaddesligini, ene-mamalarymyzdan gelýän ýol-ýörelgelerimizi, amaly-haşam, keşdeçilik, senetçilik sungatynyň dürli görnüşlerini, zenanlaryň el işlerini ýaş nesillere wagyz etmek maksady bilen «Milli mirasymyz dowamat-dowam» atly tegelek stoluň başyndaky söhbetdeşlik geçirildi hem-de muzeý gymmatlyklaryndan sergi gurnaldy Her bir halkyň medeniýeti onuň milli aýratynlyklaryny şöhlelendirýän, halkyň geçmişini şu güni we geljegi bilen baglaýan gymmatlyk halkasy hökmünde çykyş edýär. Medeni miras halkyň gelip çykyşyny, taryhyny we ýaşaýyş-durmuş şertlerini aýdyň görkezýär. Häzirki döwürde milli mirasymyza uly üns berilýär. Taryhy ýadygärlikler dikeldilýär, milli senetçilik ösdürilýär, halk aýdymlary we milli oýunlar ýaşlaryň arasynda giňden wagyz edilýär. Bu işler halkymyzyň ruhy baýlygyny has-da berkitmäge ýardam edýär. Milli mirasy öwrenmek we oňa hormat goýmak Watana bolan söýgini güýçlendirýär. Şonuň üçin hem her bir ýaş öz halkynyň taryhyny, däp-dessurlaryny we medeniýetini öwrenmäge çalyşmalydyr. Şeýlelikde, milli mirasymyz nesilden-nesle geçip, dowamat dowam eder. Milli mirasymyz halkymyzyň taryhy, däp-dessurlary, dili, edebiýaty we medeni gymmatlyklarydyr. Ata-babalarymyzdan galan bu baý mirasy gorap saklamak we geljek nesillere ýetirmek her birimiziň mukaddes borjumyzdyr.

KÖRPELERIŇ MUZEÝE GEZELENJI

Muzeýler

10.07.2026

Arkadag şäheriniň 4-nji çagalar bakja-bagynyň terbiýeçileri, tejribe geçýän talyplar, bakja-bagynda terbiýelenýän körpeler Arkadag şäheriniň taryhy we ülkäni öwreniş muzeýine gezelenje geldiler. Gezelençde çagalar milli miras, taryh, medeni we tebigy gymmatlyklar bilen tanyşdylar. Muzeýde çagalar gadymy durmuş esbaplaryny, milli lybaslary, sungat eserlerini we taryhy tebigy gymmatlyklara uly gyzyklanma bilen synladylar. Bu ýerde dürli haýwanlaryň we guşlaryň gäpleri, ösümlikleriň görnüşlerini hem-de dag-jülgeler, derýalar we çöller barada maglumatlar çagalar üçin täsirli boldy. Muzeý hünärmenleri olara muzeý gymmatlyklary, tebigaty söýmegi, ony goramagy, hem-de daşky gurşawa aýawly çemeleşmek barada ýönekeý we düşnükli maglumatlary berdiler. Çagalar özlerini gyzyklandyrýan soraglary berdiler we täze zatlary öwrenmäge höwes bilen gatnaşdylar. Bu gezelenç çagalaryň dünýägaraýşyny giňeltmäge, olaryň öwrenmäge bolan gyzyklanmasyny artdyrdy hem-de milli mirasa, gözel tebigatymyza hormat goýmak duýgusyny ösdürdi. Gezelenç çagalarda ýakymly täsirler galdyrdy.

BEÝIK SERDARYŇ RUHUBELENT NESILLERI

Muzeýler

10.07.2026

Iýul aýynyň 8-ne «Beýik Serdaryň Ruhubelent nesilleri» çagalar medeni dynç alyş we sagaldyş merkezinde Arkadag şäheriniň taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň işgärleri göçme sergi gurnadylar. Sergide çagalaryň çeken surat eserleri, haýwanlaryň gäpleri we mulýažlary, alabaýyň heýkeli, keramika önümi bolan küýzeler, mejimeler, agaç önümleri görkezildi. Sergini görmäge merkezde dynç alýan çagalar we olaryň terbiýeçi mugallymlary gatnaşdylar. Sergi täsirli boldy. Muzeýiň ylmy işgäri A.Gurbanmämmedowa gyzykly gezelenç gurnady. Çagalar höwes bilen sergini synladylar. Esasanam haýwanlaryň gäpleri we mulýažlary çagalarda gyzyklanma döretdi. Sergini synlamaga gelenler muzeýiň hünärmenlerine köp sag bolsunlaryny aýtdylar. Teleýaýlymda sergi barada çykyşlar boldy.

MILLI MIRASYMYZDA EKERANÇYLYGYŇ GADYMY KÖKLERI

Muzeýler

10.07.2026

Arkadag şäheriniň taryhy we ülkäni öwreniş muzeýi bilen Arkadag telekanaly bilelikde miwe baglarynyň arasynda ýazgy edildi. Bu ýazgyda miweli baglar esasanam alma, alma agajy barada söhbet edildi. Türkmen halkynyň ekerançylyk pudagy öz köküni gadymyýetden alyp gaýdýar. Ekerançylyk pudagy hem birnäçe ugurlara bölünýär: däneçilik, tehniki ekinler, bakja ekinleri, miweçilik. Miweçilikde şänikli miweler, çigitli miweler görnüşinde bölünýär. Çigitli miwelere alma, armyt, beýi halk arasynda behi hem diýilýär, degişli edilýär. Şolaryň arasynda alma barada söhbet edenimizde alma agajy ýabany görnüşlerden medenileşdirilip, Aziýanyň Ýewropanyň,Demirgazyk Amerikanyň aram guşaklyklarynda giňden ýaýrandyr. Arheologlaryň gazuw agtaryş işlerinde gowaklaryň diwaryndaky çekilen suratlaryň içinde almanyň suratynyň agdyk bolmagy, alma köp isleg bildirilendigini, onuň elýeterli miwe bolandygyny görkezýär. Türkmen halky almanyň birnäçe tohumyny döretmegi başarypdyr. Olara: ak bägül, al ýaňak alma, gyzyl ýaňak alma, ak, gyzyl, sary, ýaşyl alma aly tohumlary häsiýetlidir. Milli mirasymyzda miweli baglaryň orny ulydyr.Türkmen halky çagalaryna miwe bilen baglanşykly at dakan bolsalar, miweli baglaryň agaçlary dokma gurallaryny ýasamakda giňden ulanylypdyr. Miwe we bakja ekinleriniň hoşboý ysly, datly tagamly bolmagynda türkmen tebigatynyň ähmiýeti ulydyr, mes topragyň, nurly güneşiň, süýji suwyň netijesinde bal ýaly agzyňda eräp barýan datly önümler ýetişýär.

Binýady berkden Watan

Muzeýler

07.07.2026

Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde 5-nji iýulda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip atlandyrylan 2026-njy ýylda Diýarymyzda geçiriljek baýramçylyk çärelerine bagyşlanan dabaraly mejlis geçirildi. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň ýetip gelýän şanly 35 ýyllygy türkmen halkynyň şöhratly taryhynyň nurana sahypalarynyň birine öwrülýär. Şunuň bilen baglylykda, Watanymyzyň ähli ugurlar boýunça ösüşiň täze derejesine çykýandygyny, halkymyzyň bagtyýar durmuşyny üpjün etmek ugrunda döwlet derejesinde edilýän tagallalaryň oňyn netijeleri berýär. Bu günki gün hem Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde Mukamlar köşgünde geçirilen dabaraly mejlisden ugur alyp «Binýady berkden Watan» atly gepleşiginde, ýerine ýetiriljek işler dogrusynda söhbetdeşlik guraldy. Onda çykyş edenler ahalteke bedewleri parahatçylygyň, döredijiligiň, ösüşleriň ýoly bilen ynamly öňe barýan Türkmenistanyň aýdyň nyşanyna öwrülýändigi barada, şeýle-de Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde ýaýbaňlandyrylan sergide amaly-haşam sungatynyň eserleri, muzeý gymmatlyklary, suratkeşleriň, heýkeltaraşlaryň ahalteke bedewlerine bagyşlanan eserleri dogrusynda nygtadylar. Gepleşigiň ahyrynda oňa gatnaşanlar döredilýän giň mümkinçilikler üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza we Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýüreklerinden çykýan alkyş sözleri beýan edildi. Söhbetdeşlik «Aşgabat» teleýaýlymy tarapyndan ýazga geçirildi.

Çagalaryň arasynda geçirilen sergi

Muzeýler

07.07.2026

Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň işgärleri muzeýiň hemişelik sergi bölümlerinde görkezilýän dürli gymmatlyklary wagyz etmek bilen çäklenmän, dürli temalar boýunça Aşgabat şäherindäki çagalar baglarynda, orta we ýokary okuw jaýlarynda, çagalaryň dynç alyş merkezlerinde yzygiderli göçme sergiler hem gurnaýarlar. 2026-njy ýylyň 6-njy iýulynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň ylmy işgärleri tarapyndan Gökderede ýerleşýän “Nebitçi” çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezinde “Türkmenistanyň tebigaty we türkmen halkynyň milli gymmatlyklary” atly muzeý eksponatlaryndan ybarat bolan sergi gurnady. Döwlet muzeýiniň ylmy işgärleri çagalara Türkmenistanda duş gelýän birnäçe haýwanlaryň, guşlaryň, süýrenijileriň görnüşleri we olaryň ýaşaýyş aýratynlyklary barada gyzykly gürrüňler berdiler. Sergide türkmen halkynyň milliligini wasp edýän gadymy haly önümleri görkezildi. Olaryň arasynda torbalar, çuwallar, ikselikler, düýe halyklar we beýleki haly önümleri sergini bezeýär. Serginiň dowamynda gelin-gyzlaryň gadymy lybaslary görkezilýär. Olaryň arasynda düýpli gyňaçlar, keteni köýnekler, ýaşyl kürteler, çyrpylar, şeýle-de halkymyzyň gündelik durmuşynda ulanan esbaplaryny hem görmek bolýar. Çagalar höwes bilen gymmatlyklar baradaky berilýän gürrüňleri diňlediler. Soňra dynç alýan çagalaryň arasynda guşlar bilen bagly bäsleşik geçirildi we ýeňijilere sowgatlar gowşuryldy. Döwlet muzeýi tarapyndan geçirilen sergi çagalarda uly täsir galdyrdy.

Täsirli sergi

Muzeýler

06.07.2026

Ýakynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň ylmy işgärleri tarapyndan Gökderede ýerleşýän «Ýaşlyk» çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezinde «Türkmenistanyň haýwanat dünýäsi we ýerasty baýlyklary» atly muzeý gymmatlyklaryndan ybarat bolan sergi gurnaldy. Muzeýiň ylmy işgärleri çagalara Türkmenistanda duş gelýän birnäçe haýwanlaryň, guşlaryň, süýrenijileriň görnüşleri we olaryň ýaşaýyş aýratynlyklary barada gyzykly gürrüňler berdiler. Serginiň dowamynda ýurdumyzda gazylyp alynýan ýer asty baýlyklar, olaryň halk hojalygynda ähmiýeti we gazylyp alynýan ýerleri baradaky maglumatlar bilen tanyşdyrdylar. Bu sergi çagalarda uly täsirleri galdyrdy.

ÇAGA – NESIL DOWAMATY

Muzeýler

03.07.2026

2026-njy ýylyň 3-nji iýulynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde «Çaga – nesil dowamaty» atly sergi guraldy. Sergide XIX–XX asyrlara degişli bolan muzeýiň gaznasynda saklanylýan çaga bezeg şaýlary, taryhy fotosuratlar, milli çaga egin-eşikleri, çaga oýnawaçlary, aşyk we aşyk torbalary, horjunjyklary görkezildi. Bulardan başga-da gyz we oglan çagajyklara niýetlenip sünnälenip örän inçeden nepis keşdelenen başgaplar, tahýalar, çaga donlary, begres dony, kürtekçeler, ezýaka köýnekler, agar çäkmen we aýakgaplar görkezilýär. Eneleriň mähir-yhlasy siňen gadymy çaga köýnekleri, tahýalar hem-de donjagazlar reňkleriň özboluşly dünýäsini emele getirýär. Çaga egin-eşiklerini bezemek we göz-dilden goramak maksady bilen, ok-ýaý, bäzbent, goçbuýnuz, ýelpewaç, ýazma, eginlik, aýak bukow, burma ýaly çaga şaýlary hem sergide ýerleşdirildi. Bu milli gymmatlyklar türkmen halkynyň durmuşynda çaganyň ornuny, çaga lybaslarynyň we milli esbaplarynyň köpdürlüligini görkezýär.

• ←
• 1
• 2
• ...
• 20
• →